ارزش غذایی زیتون

ارزش غذایی زیتون

ارزش غذایی زیتون
دانلود مقاله

زیتون  ( OLEA  EUROPEA )

ارزش غذایی زیتون

زیتون یکی از خوراکی هایی است که به همراه غذا بسیار خوشمزه و خوردن آن نیز سرشار از فایده برای بدن است. می توان زیتون را به طور کلی به دو دسته ی زیتون سبز و زیتون سیاه دسته بندی کرد که هر یک خواص خاص خود را دارند. زیتون تیره به دلیل خاستگاهش ظاهر و طعم متفاوتی با زیتون سبز دارد اما از لحاظ ارزش غذایی غیر از مقداری کاروتنوئید که نسبت به زیتون سبز بیشتر دارد، تفاوت قابل ذکری ندارد.

نکته قابل ذکر در مقایسه زیتون سیاه و سبز این است که زیتون های سیاه کمی روغنی تر هستند ، از آنجا که بخش عمده ای از ارزش غذایی زیتون مربوط به روغن آن است، می توان گفت زیتون های تیره از این نظر غنی تر هستند. به طور کلی روغن زیتون یکی از روغن های بسیار مطلوب است و عنصر تعیین کننده ای در درجه بندی زیتون ها به شمار می آید.

زیتون سیاه بر دو نوع است: یک نوعشان به صورت ژنتیک سیاه هستند و در فرایند رسیدن از سبز به سیاه تبدیل می شوند. نوع دیگر زیتون هایی هستند که در صنعت، با ترکیبات شیمیایی آهن دار سیاه می شوند که مصرف این نوع زیتون سیاه توصیه نمی شود. در واقع زیتون سیاه طبیعی به دلیل روغن بیشتری که دارد، طعم مطلوب تری هم نسبت به زیتون سبز دارد اما اگر زیتونی باشد که به صورت صنعتی سیاه شده باشد، مصرفش چندان توصیه نمی شود. البته سیاه کردن زیتون به صورت صنعتی به معنی غیرمجاز بودنش نیست. برخی از زیتون های سیاه که در بسته بندی های استاندارد هستند، به همین شیوه سیاه شده اند که البته استفاده از ترکیبات آهن برای تیره کردن زیتون ها، روی بسته بندی شان درج شده است. این نوع زیتون ها در صورت استفاده موقت، مشکلی برای فرد ایجاد نخواهند کرد اما بعضی ها اعتقادی به افزودنی ها و دستکاری های انسانی در مواد غذایی ندارند و ترجیح می دهند از نوع اصیل خوراکی ها استفاده کنند.

تاریخچه زیتون 

کاشت درخت زيتون قدمتي بسيار داشته و پيدايش و منشاء اصلي اين گياه سوريه بوده است. اما بعضي از دانشمندان مبداء کشت اين گياه را يونان قديم مي دانند که سپس از آنجا به اروپا منتقل شده است و عده اي ديگر معتقدند که زيتون در صدر اسلام توسط اعراب به ايران آورده شده به طوري که کشت زيتون در گيلان و طارم براساس اسناد موجود، سابقه ۹۰۰ ساله دارد.

از نظر اقتصادی تنها مرکز کشت و تولید زیتون کشور منطقه عمومی رودبار می باشد که بصورت دیم در این منطقه کشت و تولید می شوند و بهره برداری از آنها نیز سنتی می باشد . حداکثر ارتفاع کشت زیتون در این منطقه 700 متر است . بخش عمده درختان زیتون این منطقه روی تپه های شیب دار مجاور رودخانه سپید رود و اطراف جوی های منشعب از آن قرار دارند .

نام علمی زیتون اولئا اروپا (olea europea) از خانواده اولیاسه (oleaceae) است.

درخت زیتون درختی همیشه سبز است که ارتفاع آن به حدود 10- 8 متر می‌ رسد. برگ‌های سر نیزه‌ای تخم‌ مرغی یا پهن و دراز دارد که سطح رویی آن به رنگ سبز خاکستری و سطح پشتی آن سفید نقره‌ای است.

این گیاه در 6- 5  سالگی گل‌های سفید رنگ می‌ دهد و میوه آن بیضی شکل است که ابتدا سبز رنگ بوده و هنگام رسیدن به سیاه متمایل می‌ شود.

میوه زیتون در پاییز و زمستان جمع‌آوری می‌ شود. درخت زیتون نیاز به آب و هوای گرم و مرطوب دارد و برای رسیدن میوه آن باید تابستان گرم و طولانی باشد. و در مناطقی که میانگین دمای زمستانی آن 10 درجه سانتی‌ گراد باشد رشد می‌ کند.

انواع زیتونی که در ایران کشت می ‌شود، شامل زیتون گوله ، زیتون سیاه ، زیتون شامی ، خرما زیتون ، خارا زیتون ، مارا زیتون ، زرد زیتون و آوا زیتون است که از نظر تجاری به چهار درجه خیلی درشت، درشت ، متوسط و ریز طبقه ‌بندی می ‌شود.

درخت زیتون به علت سازگاری ، در هر نوع خاکی رشد نموده و تولید محصول فراوانی می کند ، به همین دلیل این درخت به محصول ثروتمند خاک های فقیر مشهور است . این درخت دارای عمر طولانی بوده و شرایط نامساعد اکولوژیکی را تحمل می نماید . درخت زیتون درختی بسیار مفید می باشد .  اهمیت و ارزش حیاتی این گیاه قدیمی آنقدر مهم است که در قرآن کریم به آن سوگند یاد شده است .

خواص درمانی  روغن زیتون

خداوند در قرآن کریم نیز در چند آیه به زیتون و تعقل انسان در آفرینش آن و درک لطف پروردگار از این طریق پرداخته است. به‌ طوری که در "سوره نور" از زیتون با صفت مبارک نام برده شده و در "سوره تین" خداوند به زیتون قسم یاد کرده است که نشان دهنده اهمیت و برکت این میوه می‌ باشد .

روغن زیتون مانند کره و روغن ذرت کم چربی است این روغن یکی از دو روغن است که از میوه استخراج می گردد و بدون عملیات اضافی قابل مصرف می باشد. به طور خلاصه می توان توضیح داد ، روغن زیتون با افزایش لیپو پروتئین های دانسیته بالا ( HDL ) یا کلسترول خوب و پایین آوردن لیپو پروتئین های دانسیته پایین ( LDL ) یا کلسترول بد ، به پایین آوردن کلسترول خون کمک می کند .

طیف درمانی روغن زیتون بسیار گسترده است ، این روغن در دیابت ، آماس مثانه ، سنگ صفرا ، بیماری های دستگاه گوارش ، گردش خون به ویژه قلب و پوست اثر مفیدی دارد . مصرف روغن زیتون برای جلوگیری از حمله قلبی سودمند است ، زیرا مانع از لخته شدن خون در شریان می گردد .

مطالعه ی امراض انسانی نشان می دهد روغن زیتون اثر حفاظتی شدیدی بر علیه تومورهای خوش خیم سرطانی مانند ( پروستات ، پستان ، داخل زهدان ، لوله گوارش ) دارد . بعضی از بررسی ها ثابت می کند که روغن زیتون خطر ابتلا به سرطان پستان را کاهش می دهد . مصرف جیره ی غذایی سالم با روغن زیتون به عنوان منبع اصلی چربی قادر است شیوع سرطان را به میزان قابل توجهی پایین آورد، روغن زیتون نوعی چربی است که به سهولت هضم و جذب می شود ، همچنین ثابت شده است که جیره غذایی مملو از روغن زیتون بیشتر از غذا های کم چربی دیگر باعث کاهش وزن می گردد.

خواص زیتون در طب قدیم

زیتون در طب قدیم ایران گرم و قابض است و میوه نارس زیتون سرد و خشک است ، روغن زیتون گرم و خشک است ، برگ درخت زیتون نیز گرم و خشک است .

-           روغن زیتون برای رفع سرفه های خشک مفید است .

-           روغن زیتون نرم کننده و صفرا بر است و رفع کننده سنگ صفرا است ، برای این منظور باید آن را با آبلیمو مصرف کرد .

-          بدن بچه هایی را که مبتلا به نرمی استخوان و کم خونی هستند با روغن زیتون ماساژ داده که اثر مفید دارد .

-           برای بر طرف کردن خراش و ترک پوست ، گلیسیرین و روغن زیتون را به مقدار مساوی مخلوط کرده و روی پوست بمالید .

-           دم کرده و جوشانده پوست درخت زیتون تب بر و درمان کننده مالاریا است .

-           برای سرباز کردن جوش ها و کورک ها زیتون را له کرده و روی جوش یا کورک بمالید .

-           دم کرده برگ درخت زیتون تب بر است .

-           جوشانده برگ درخت زیتون بر طرف کننده نقرس و رماتیسم است .

-          جویدن برگ درخت زیتون برای از بین بردن زخم های دهان مفید است .

-           روغن زیتون انگل کش است .

-           پماد میوه نارس برای سوختگی مفید است .

-          برای رفع خارش گزیدگی حشرات ، روغن زیتون را به محل گزیدگی بمالید .

-          برای رفع خشکی لثه ، روغن زیتون را بر روی لثه بمالید .

-          مصرف روغن زیتون از امراض قلبی و سرطان جلوگیری می کند .-

-          روغن زیتون بهترین روغن برای پخت و پز می باشد زیرا در اثر حرارات خراب نمی شود.

متالویثوندز

رئیس گروه تحقیقاتی ژاپنی بعد از اینکه مطمئن شدند قرآن کریم 1427 سال قبل از آنان نتیجه ی پژوهش آنها را بیان کرده است اسلام آورد.

دکتر طه ابراهیم خلیفه، استاد بخش گیاهان داروئی دانشگاه الأزهر مصر و رئیس قبلی این دانشگاه در مورد ماده ی متالویثوندز می گوید :

این ماده ایست که مخ انسان و حیوانات دیگر به میزان بسیار کمی ترشح می کنند. این ماده ی پروتئینی دارای گوگردی می باشد که به راحتی می تواند با روی ، آهن و فسفر مخلوط گردد. این ماده برای زنده ماندن انسان بسیار مهم می باشد. ( کاهش کلسترول جنبه غذائیتقویت قلب و تنظیم تنفّس )

ترشح این ماده از مخ انسان بعد از سن 15 سالگی تا سن 35 سالگی افزایش می یابد. و بعد از این سن تا 60 سالگی ترشح آن کم می گردد. بنابراین این ماده در انسان  به راحتی قابل دستیابی نمی باشد.

در حیوانات دیگر نیز میزان این ماده بسیار کم است. از این رو گروهی از دانشمندان ژاپنی اقدام به جستجوی این ماده ی سحرآمیز که باعث از بین رفتن عوارض پیری می شود در میان گیاهان کردند و تنها این ماده را در دو گیاه پیدا کردند :

انجیر و زیتون

و راست گفته است خداوند متعال در آنجا که فرموده است : ﴿ و التین والزیتون (1) وطور سنین(2) وَهَذَا الْبَلَدِ الْأَمِین (3) لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ (4) ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِینَ ﴾   

دکتر طه ابراهیم در این قسم خداوند متعال به انجیر و زیتون و ارتباط آن با خلقت انسان در بهترین زمان و برگرداندن آن به بدترین زمان می اندیشد...

بعد از نتیجه گیری از انجیر و زیتون فهمید که به کارگیری آن از انجیرِ تنها یا از زیتون تنها فایده مورد نظر را برای سلامتی انسان ندارد پس باید آن دو را باهم مخلوط کرد.

دانشمندان ژاپنی نیز بهترین میزان را برای بهترین تأثیر در میزان ( یک انجیر و هفت زیتون ) یافتند.

استاد طه ابراهیم خلیفه به جستجو در قرآن کریم ادامه داد و فهمید که انجیر یک بار در قرآن کریم ذکر شده و زیتون 6 بار به صورت صریح و یک بار به صورت ضمنی در سوره مؤمنون به آن اشاره شده است آنجا که می فرماید : ﴿ و شجرة تخرج من طور سیناء تنبت بالدهن وصبغ للآکلین ﴾ استاد ابراهیم طه تمام اطلاعاتی را که از قرآن کریم جمع آوری نموده بود را برای گروه تحقیقاتی ژاپنی فرستاد . و بعد از اطمینان این گروه از اینکه قرآن کریم 1427 سال قبل از آنان به نتیجه ی علمی آنان رسیده است رئیس آن گروه اسلام آورد و مجوز این کشف بزرگ را گروه ژاپنی به دکتر طه ابراهیم خلیفه داد

 

 

مرجع : ارزش غذایی زیتون